İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH)

İyi huylu prostat büyümesi (benign prostat hiperplazisi – BPH), prostat bezinin yaşla birlikte büyümesi sonucu idrar yoluna baskı yaparak idrar akımını zorlaştırmasıyla ortaya çıkan yaygın bir erkek sağlığı problemidir. Prostat büyümesi kanser değildir; ancak ilerleyen dönemlerde idrar yapmada zorlanma, sık idrara çıkma, gece idrara kalkma ve mesanenin tam boşalamaması gibi yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen şikâyetlere neden olabilir.

İyi huylu prostat büyümesi, özellikle 50 yaş üzerindeki erkeklerde sık görülür. Günümüzde erken tanı, uygun ilaç tedavileri ve gelişmiş kapalı cerrahi yöntemler sayesinde hastalar, idrar fonksiyonlarını kısa sürede ve güvenli şekilde yeniden kazanabilmektedir.

Sık Sorulan Sorular

İyi huylu prostat büyümesi neden olur?

İyi huylu prostat büyümesinin en temel nedeni yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan hormonaldeğişikliklerdir. Özellikle erkeklik hormonlarının prostat dokusu üzerindeki etkileri, bezin zamanla büyümesine neden olur.

Büyümeyi kolaylaştıran bazı faktörler şunlardır:

ileri yaş

ailesel yatkınlık

obezite ve hareketsiz yaşam

bazı metabolik hastalıklar

Bu faktörler prostat büyümesini tek başına oluşturmaz; ancak hastalığın ortaya çıkmasını ve ilerlemesini kolaylaştırabilir.

İyi huylu prostat büyümesi tekrar eder mi?

Evet.

İyi huylu prostat büyümesi ilerleyici bir hastalıktır. Tedavi edilse bile, özellikle yalnızca ilaç tedavisi uygulanan hastalarda zaman içinde şikâyetler yeniden artabilir.

Bu nedenle düzenli kontrol, semptomların izlenmesi ve tedavi planının ihtiyaca göre güncellenmesi önemlidir.

Her iyi huylu prostat büyümesi ameliyat gerektirir mi?

Hayır.

Her hastada cerrahi tedavi gerekli değildir. Şikâyetleri hafif olan hastalarda;

yaşam tarzı düzenlemeleri,

ilaç tedavileri,

düzenli takip

ile başarılı sonuçlar elde edilebilir.

Ancak;

idrar yapamama gelişiyorsa,

sık idrar yolu enfeksiyonu oluyorsa,

mesanede taş oluşuyorsa,

böbrek fonksiyonları etkilenmeye başlamışsa

cerrahi tedavi gündeme gelir.

İyi huylu prostat büyümesi nasıl tedavi edilir?

İyi huylu prostat büyümesinde tedavi seçimi, hastanın şikâyetlerinin şiddetine, prostatın büyüklüğüne ve eşlik eden problemlere göre belirlenir.

Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

İlaç tedavileri (alfa blokerler ve 5-alfa redüktaz inhibitörleri)

Kapalı endoskopik prostat ameliyatları (TUR-P, HOLEP ya da ThuFLEP lazer prostat ameliyatları  )

Seçilmiş hastalarda minimal invaziv girişimler

Seçilmiş nadir vakalarda açık ameliyat yöntemleri

Günümüzde lazer teknolojileri sayesinde prostat dokusu daha az kanama ile çıkarılabilmekte ve hastalar daha kısa sürede günlük yaşamlarına dönebilmektedir. Amaç, idrar kanalındaki tıkanıklığı kalıcı olarak ortadan kaldırmaktır.

Açık ameliyat gerekir mi?

İyi huylu prostat büyümesinde açık ameliyat günümüzde oldukça nadir uygulanmaktadır.

Açık cerrahi;

çok büyük prostat hacmine sahip hastalarda,

mesane taşı veya divertikül gibi ek cerrahi gerektiren durumların eşlik ettiği olgularda

tercih edilebilir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Tedavisi Sonrası Süreç

Ameliyat ne kadar sürer?

Ameliyat süresi; prostatın hacmine, seçilen cerrahi yönteme ve eşlik eden problemlere göre değişir.

Genel olarak;

kapalı prostat ameliyatları yaklaşık 45–90 dakika

sürmektedir. Büyük prostatlarda işlem süresi uzayabilir.

Ameliyat hangi anestezi ile yapılır?

İyi huylu prostat büyümesi ameliyatları genellikle genel veya spinal anestezi altında yapılır. Hangi yöntemin tercih edileceği, hastanın genel sağlık durumu ve planlanan cerrahiye göre belirlenir.

Ameliyat sonrası hastanede ne kadar kalınır?

Kapalı prostat ameliyatlarından sonra hastaların büyük bir bölümü 1–2 gün içinde taburcu edilir. Bazı hastalarda hastanede kalış süresi uzayabilir.

Ameliyat sonrası sonda veya kateter takılır mı?

Ameliyat sonrası dönemde idrar kanalının iyileşmesini sağlamak amacıyla geçici olarak mesane sondası takılır. Bu sonda genellikle birkaç gün içinde doktor tarafından çıkarılır.

Ameliyat sonrası ağrı olur mu?

İşlem sonrası dönemde;

kasık ve alt karın bölgesinde hafif ağrı,

idrar yaparken yanma

görülebilir. Bu şikâyetler çoğunlukla kısa sürelidir ve verilen ilaçlarla kontrol altına alınır.

Ameliyat sonrası idrarda kan görülmesi normal midir?

Evet.

İlk günlerde idrarda hafif kan görülmesi normaldir. Çoğu hastada bu durum kısa sürede kendiliğinden düzelir.

Hasta ne zaman normal hayatına dönebilir?

Kapalı prostat ameliyatı sonrası hastalar genellikle birkaç gün içinde günlük yaşamlarına dönebilir. Ağır kaldırma ve yoğun egzersizden yaklaşık 2–3 hafta kaçınılması önerilir.

Ameliyat sonrası prostat tamamen temizlenmiş olur mu?

Cerrahi tedavide amaç, idrar kanalını tıkayan prostat dokusunun çıkarılmasıdır. Prostat bezinin tamamı alınmaz; yalnızca tıkanıklığa neden olan kısım temizlenir. Bu sayede idrar akımı rahatlatılır ve şikâyetler büyük oranda düzelir.

Ameliyat sonrası tekrar şikâyetler olur mu?

İyi huylu prostat büyümesinde cerrahi sonrası uzun dönem sonuçlar genellikle yüz güldürücüdür. Ancak nadir durumlarda yıllar içinde yeniden doku büyümesi ve şikâyetlerde artış görülebilir. Bu nedenle düzenli kontroller önerilir.

Ameliyat sonrası ne zaman doktora başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

yüksek ateş

idrar yapamama

şiddetli veya artan kanama

giderek artan ağrı

kötü kokulu idrar

genel durumda belirgin bozulma